كافى ندارد و ناچار از گدار تنگ عبور مىكند و كم‌كم مىآيد . انگيزهء نفس‌تنگى : 1 - ورم كه در رهگذر نفس ، يا در ابزار نفس‌كش كه عبارتند از : حنجره ، قصبه ، شاخه رگها ، شريانها ، گوشت متخلخل ريه ، جرم ريه باشد . بدترين و شديدترين ورمى كه در ريه پيدا مىشود و نفس تنگى شديد با خود مىآورد ، ورم سخت است . 2 - يا اينكه خلط غليظ و لزج در اندازهء زياد در ريه گرد آمده است ؛ يا خلط آبكى و رقيق است و در مقدار زياد . 3 - فشار آوردن اندام ، همجوار ريه بر ريه كه از اثر فشار ، ريه برهم آمده است و اين در حالى است كه ورم گرم در كبد يا معده يا طحال باشد . 4 - يا از بيماريهاى استسقايى و غيره مثلا ورم در فراغ پايينى ريه پديد آمده و تركيده و خلطهايى از آن در ريه ريخته و مانع گسترش ريه شده است . 5 - يا ريه از اثر خشكيدن يا ترنجيدن سفت و ستبر شده است . 6 - يا از سرما كه اثر بر ريه و حجاب گذاشته . 7 - يا سبب نفس‌تنگى در عصب و حجاب است كه سزاوار است آن را دشوار نفسى ( عسر النّفس ) ناميم . 8 - يا از بخارهاى دودى است كه مدخل نفس را در جاهاى تنگ ، تنگ‌تر كرده است . 9 - يا از تنگى سينه است ، كه اندامان جاى گسترش كافى براى بركشيدن نفس ندارند . 10 - يا از بحران بيمارى است . هرگاه موادى از ورمهاى درونى به سوى بالا بگرايند ، نفس تنگى پديد آيد و مىتوان آن را علامت بحران بيمارى دانست . 11 - شايد تنگ‌نفسى يا دشوار نفسى ، از اثر سيلان كردن مواد ناباب از ورمهاى درونى به سوى سر باشد ، و اين نوع از سيلان مواد - كه از ورم درونى بالارو است - فقط به سر برسد اگر سلامت‌تر است ، آژير پيدا شدن ورم در پشت گوشهاست ، اما اگر بدخيم‌تر باشد آژير ورم در مغز است كه بسيار وخيم است . چگونه به نوعيّت انگيزه‌ها پى ببريم ؟ : اگر انگيزهء نفس‌تنگى ورم خفگى ( خناقى ) باشد ، برايت شرح داده‌ام و مىشناسى ! اگر ورم در خود ريه موجود است ، درد سنگين ، آن را معرفى مىكند . اگر ورم در ماهيچه‌ها و پرده‌هاى سينه است ، دردى مانند خليدن سوزن احساس مىشود . اگر اين درد از داخل آيد ، شديد است و قوىتر ، اما اگر از رويهء ماهيچه‌ها يا پرده‌هاى سينه آيد كمتر است و به اين شدت نيست . اگر ورم در كركركهاى تابع ريه باشد ، دردى احساس مىشود كه طاقت‌فرسا است ( درد نخى ،